طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن؛ آموزش کامل کار با ایرفرایر
هواپز یا سرخ کن بدون روغن یکی از کاربردی ترین لوازم آشپزخانه است که به کمک گردش هوای داغ، امکان پخت انواع غذا را با مقدار کمی روغن فراهم می کند. از تهیه سیب زمینی سرخ شده و مرغ سوخاری گرفته تا پخت ماهی، سبزیجات، کیک و حتی گرم کردن غذا، همگی با استفاده از این دستگاه امکان پذیر هستند.
با این حال، برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید با نحوه عملکرد دستگاه و تنظیمات آن آشنا باشید. طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن با توجه به مدل، ظرفیت و امکانات دستگاه کمی متفاوت است. در این راهنما از فروشگاه کن کالا، روش کار با مدل های مختلف ایرفرایر، تنظیم دما و زمان پخت و نکات نگهداری از آن را بررسی می کنیم.
هواپز چیست و چگونه کار می کند؟
هواپز که با نام سرخ کن بدون روغن یا Air Fryer نیز شناخته می شود، دستگاهی است که با کمک المنت حرارتی و فن، هوای داغ را در محفظه داخلی به گردش درمی آورد. این جریان هوا به تمام قسمت های مواد غذایی برخورد می کند و باعث پخت و برشته شدن سطح آن ها می شود. برخلاف سرخ کن های معمولی که برای آماده کردن غذا به مقدار زیادی روغن نیاز دارند، در هواپز می توان بسیاری از غذاها را بدون روغن یا با مقدار بسیار کمی روغن تهیه کرد.
عملکرد این دستگاه تا حدودی شبیه فر کانوکشن است؛ با این تفاوت که محفظه کوچک تر و گردش هوای سریع تری دارد. همین ویژگی باعث می شود زمان آماده سازی بسیاری از غذاها کاهش پیدا کند. البته نتیجه پخت به توان دستگاه، حجم مواد غذایی و نحوه چیدمان آن ها بستگی دارد.
طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن چگونه است؟
اگرچه بیشتر هواپزها عملکرد مشابهی دارند، اما نوع پنل کنترل و امکانات آن ها می تواند متفاوت باشد. به همین دلیل بهتر است پیش از شروع کار، با نوع دستگاه خود آشنا شوید.
آموزش استفاده از انواع سرخ کن و هواپز
طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن دیجیتال
هواپزهای دیجیتال معمولا به نمایشگر و پنل لمسی مجهز هستند. برای شروع، ابتدا دستگاه را به برق متصل کنید و سبد پخت را خارج کنید. مواد غذایی را داخل سبد قرار دهید و آن را به جای خود برگردانید. سپس از طریق نمایشگر، برنامه مورد نظر مانند مرغ، سیب زمینی، ماهی یا سبزیجات را انتخاب کنید.
در صورتی که دستگاه امکان تنظیم دستی داشته باشد، می توانید دما و زمان پخت را متناسب با نوع غذا تغییر دهید. در نهایت دکمه شروع را فشار دهید تا فرایند پخت آغاز شود. برخی مدل های پیشرفته دارای قابلیت توقف خودکار هنگام خارج کردن سبد هستند که استفاده از آن ها را ساده تر می کند.
طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن آنالوگ
مدل های آنالوگ معمولا دو پیچ چرخشی دارند که یکی برای تنظیم دما و دیگری برای تعیین زمان استفاده می شود. ابتدا مواد غذایی را داخل سبد قرار دهید و سپس دمای مناسب را انتخاب کنید. در مرحله بعد، تایمر را روی مدت زمان مورد نیاز تنظیم کنید. پس از پایان زمان، دستگاه به صورت خودکار خاموش می شود.
این نوع سرخ کن برای افرادی مناسب است که به دنبال دستگاهی ساده، کاربردی و بدون تنظیمات پیچیده هستند. البته در این مدل ها باید وضعیت غذا را در طول پخت بیشتر بررسی کنید.
طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن چند کاره
هواپزهای چند کاره مانند سرخ کن بدون روغن دوقلو نینجا مدل SL400 علاوه بر سرخ کردن، قابلیت هایی مانند گریل، پخت کیک، خشک کردن میوه و گرم کردن غذا دارند. بعضی مدل ها نیز از چند محفظه یا سبد مجزا برخوردار هستند و امکان آماده کردن دو غذای متفاوت را به صورت هم زمان فراهم می کنند.
برای استفاده از این دستگاه ها باید ابتدا عملکرد مورد نظر را انتخاب کنید. سپس سینی، توری یا ظرف مخصوص همان برنامه را در دستگاه قرار دهید و دما و زمان را تنظیم کنید. توجه داشته باشید که تمام مدل ها امکانات یکسانی ندارند؛ بنابراین مطالعه دفترچه راهنمای محصول اهمیت زیادی دارد.
مراحل طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن
برای اینکه غذا در هواپز به خوبی پخته شود و بافتی ترد و خوش طعم داشته باشد، بهتر است مراحل زیر را رعایت کنید:
- تمیز کردن اولیه: پیش از اولین استفاده، سبد و قطعات جداشدنی را بشویید و کاملا خشک کنید.
- پیش گرم کردن: در صورت نیاز، دستگاه را چند دقیقه روشن کنید تا محفظه به دمای مناسب برسد.
- آماده سازی مواد غذایی: مواد را به اندازه های تقریبا یکسان برش دهید تا پخت یکنواختی داشته باشند.
- قرار دادن مواد در سبد: از پر کردن بیش از حد سبد خودداری کنید تا هوا به خوبی در اطراف غذا جریان داشته باشد.
- تنظیم دما و زمان: با توجه به نوع غذا و دستور پخت، تنظیمات مناسب را انتخاب کنید.
- بررسی غذا: در میانه پخت، در صورت نیاز مواد غذایی را تکان دهید یا برگردانید.
دمای مناسب برای پخت غذاهای مختلف در هواپز
یکی از نکات مهم در آموزش کار با هواپز، انتخاب دمای مناسب است. دمای بیش از حد ممکن است سطح غذا را بسوزاند، در حالی که قسمت داخلی آن هنوز به خوبی نپخته باشد. جدول زیر دمای تقریبی و زمان پیشنهادی برای آماده کردن چند غذای پرطرفدار را نشان می دهد.
| نوع غذا | دمای پخت | زمان تقریبی |
|---|---|---|
| سیب زمینی خلالی | ۱۸۰ تا ۲۰۰ درجه | ۱۵ تا ۲۵ دقیقه |
| بال و کتف مرغ | ۱۸۰ تا ۲۰۰ درجه | ۲۰ تا ۳۰ دقیقه |
| فیله مرغ | ۱۸۰ درجه | ۱۲ تا ۱۸ دقیقه |
| ماهی | ۱۸۰ درجه | ۸ تا ۱۵ دقیقه |
| سبزیجات | ۱۷۰ تا ۱۹۰ درجه | ۱۰ تا ۱۸ دقیقه |
| ناگت | ۱۸۰ تا ۲۰۰ درجه | ۸ تا ۱۲ دقیقه |
| کیک | ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه | ۲۰ تا ۳۰ دقیقه |
این اعداد تقریبی هستند و ممکن است با توجه به مدل سرخ کن، حجم مواد غذایی و ضخامت آن ها تغییر کنند. برای اطمینان از پخت کامل مرغ، دمای داخلی آن باید به ۷۴ درجه سانتی گراد برسد.
چه غذاهایی را می توان با هواپز آماده کرد؟
یکی از مزیت های مهم ایرفرایر، تنوع بالای غذاهایی است که می توان با آن تهیه کرد. این دستگاه فقط برای سرخ کردن سیب زمینی طراحی نشده و در بسیاری از دستورهای آشپزی کاربرد دارد. برای مثال، می توانید مرغ مزه دار شده را با مقدار کمی روغن داخل سبد قرار دهید و پس از تنظیم دما، یک مرغ برشته آماده کنید. همچنین تهیه قارچ سوخاری، فلافل، میگو، ماهی، سبزیجات گریل شده و انواع اسنک با هواپز امکان پذیر است.
در مدل هایی که قابلیت پخت دارند، می توانید از قالب های مقاوم در برابر حرارت برای تهیه کیک و شیرینی نیز استفاده کنید. البته ابعاد قالب باید با ظرفیت محفظه دستگاه متناسب باشد تا مانع گردش هوا نشود.
نکات مهم برای افزایش عمر هواپز در طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن
نگهداری صحیح از سرخ کن بدون روغن علاوه بر حفظ کیفیت پخت، به افزایش طول عمر دستگاه کمک می کند. پس از هر بار استفاده، اجازه دهید دستگاه کاملا خنک شود و سپس سبد و سینی آن را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید. برای جلوگیری از آسیب دیدن پوشش نچسب، از سیم ظرفشویی و اسکاچ زبر استفاده نکنید.
همچنین بهتر است دستگاه را روی سطح صاف و مقاوم در برابر حرارت قرار دهید و فضای اطراف دریچه خروج هوا را باز نگه دارید. از قرار دادن مواد غذایی بسیار سبک بدون تثبیت مناسب در دستگاه خودداری کنید؛ زیرا جریان هوای فن ممکن است آن ها را به سمت المنت هدایت کند. استفاده از کاغذ مخصوص هواپز نیز باید مطابق دستورالعمل سازنده باشد و هرگز نباید بدون مواد غذایی روی آن قرار بگیرد.
نکات مهم در خرید و استفاده از هواپز
هنگام خرید هواپز به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر هنوز هواپز مناسبی برای آشپزخانه خود انتخاب نکرده اید، بهتر است پیش از خرید چند ویژگی مهم را بررسی کنید. ظرفیت دستگاه باید با تعداد اعضای خانواده متناسب باشد. برای خانواده های کم جمعیت، مدل های کوچک تر می توانند انتخاب مناسبی باشند؛ اما برای خانواده های پرجمعیت، هواپزهای بزرگ تر یا دو محفظه ای کاربرد بیشتری دارند.
توان مصرفی، محدوده تنظیم دما، جنس سبد، قابلیت شستشو، برنامه های پخت، کیفیت ساخت و گارانتی نیز اهمیت دارند. برندهایی مانند فیلیپس، نینجا، تفال و گوسونیک مدل های متنوعی از سرخ کن بدون روغن را عرضه می کنند. در فروشگاه کن کالا می توانید مشخصات مدل های مختلف را بررسی کنید و با مقایسه امکانات و قیمت، متناسب با نیاز خود تصمیم بگیرید.
جمع بندی
طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن به نوع دستگاه و امکانات آن بستگی دارد؛ اما اصول اصلی کار در بیشتر مدل ها یکسان است. انتخاب دمای مناسب، رعایت ظرفیت سبد، چیدمان صحیح مواد غذایی و تمیز کردن منظم دستگاه از مهم ترین نکاتی هستند که باید رعایت کنید. با شناخت قابلیت های هواپز می توانید غذاهای متنوعی را با روغن کمتر آماده کنید و از امکانات این وسیله کاربردی در آشپزخانه بهره ببرید.
سوالات متداول درباره طرز استفاده از انواع هواپز یا سرخ کن
- آیا برای استفاده از هواپز باید روغن اضافه کنیم؟
خیر. برای بسیاری از غذاها نیازی به افزودن روغن نیست؛ اما استفاده از مقدار کمی روغن برای موادی مانند سیب زمینی و سبزیجات می تواند به ایجاد بافت تردتر کمک کند. - آیا هواپز برای پخت غذا باید از قبل گرم شود؟
پیش گرم کردن برای بعضی غذاها به پخت بهتر و یکنواخت تر کمک می کند. البته این کار برای تمام دستورهای پخت ضروری نیست و باید به راهنمای دستگاه توجه کنید. - آیا می توان از هواپز برای گرم کردن غذا استفاده کرد؟
بله. هواپز برای گرم کردن مجدد بسیاری از غذاها، به خصوص پیتزا، سیب زمینی و غذاهای سوخاری مناسب است و می تواند بافت ترد آن ها را بهتر از مایکروویو حفظ کند. - چرا غذا در سرخ کن بدون روغن خشک می شود؟
تنظیم دمای بیش از حد، طولانی شدن زمان پخت و کمبود رطوبت مواد غذایی از دلایل اصلی خشک شدن غذا هستند. بهتر است دما و زمان را متناسب با نوع غذا تنظیم کنید و در صورت نیاز از مقدار کمی روغن یا مواد مرینیت استفاده کنید.
